Natuur en mens horen bij elkaar

Onder het motto “het Groen Hart gevoel van...” rubriek laten Han Hendrickx en Pim Hopman van stichting Bezoekerscentrum de Veenweiden bekende mensen uit het Groene Hart aan het woord over hun gevoel, belevenissen en ideeën over natuur en landschap in onze streek. Burgemeester Bas Eenhoorn bijt het spits af van deze nieuwe serie.

Welke band hebt u met natuur en landschap ?
Als iemand mij vraagt hoe belangrijk vind jij natuur en landschap, vind je dat we daar wat voor over hebben ? Dan denk ik altijd terug aan mijn jeugd. Ik ben heel bevoorrecht opgegroeid op het platteland. Ik was altijd buiten. Denk dat dat bevoorrechter is dan heel veel mensen die in de stad opgroeien. Als ik dan met de hond buiten liep dan liep ik over een aantal zandpaden tussen de akkers. Daar lag een stukje heidegrond van zo’n 250 bij 250 meter. Midden in de weilanden en de akkers. Ik ben niet zo’n geweldige kenner, maar het was een heel bijzonder lapje grond. Daar had je adders en een aantal heel bijzondere vogelsoorten. Op een gegeven moment begon de ruilverkaveling en het lapje grond verdween. Ik was toen een jaar of vijftien. Dat was de eerste keer dat ik ermee geconfronteerd werd met dat natuur kon verdwijnen. Ik begreep ook wel dat het voor grotere machines in de weg lag. Maar wat zonde, wat heb je nou als winst om dat heel bijzondere lapje grond op te offeren door daar gewoon gras neer te leggen? Sinds die tijd vind ik het belangrijk ook te kijken naar wat de beleving is in hoe je met natuur en landschap omgaat. Als geograaf vind ik wel dat je natuur in relatie moet brengen met de mens. Ik vind dat de activiteiten van de mens en wat je aan natuurbeleving hebt bij elkaar horen. Dus ik ben heel erg tegen het eenzijdig bekijken van de natuur of de menselijke bedrijvigheid. Het rücksichtslos opkopen van landbouw en weide gronden en de opvatting “nou laten we het maar aan de natuur over en dat vinden mooi” dat spreekt mij niet aan. Ik ben veel meer voor een goed beheer. Dus bijvoorbeeld door grondwaterstand, later maaien, beschermen van vogelnesten en actief beheer door de boer die je daar een vergoeding voor geeft. Grote stukken zogenaamd teruggegeven aan de natuur is meer rommel dan natuur. Tenzij je zegt we maken van die stukken grond een verbindingszone en die ook recreatief een functie heeft voor mensen. Mensen kunnen daar kennis maken met de natuur. Dat is in onze streek goed gebeurd bij de Groene Jonker en in het Zaanse Rietveld.

Hoe bergt u uw opvattingen in de praktijk als burgemeester ?
Ik ben lid van Natuurmonumenten niet als fanatiek figuur, maar het zit in mijn hart en omdat ik vind dat natuur goed onderhouden moet worden. Ik ben burgemeester geweest op Schiermonnikoog, daar zat je midden in de natuur. Ook in de discussie van de zeven boeren in de polder. Wat moeten ze wel, wat mogen ze niet ? Ik had daar uitgesproken ideeën over. Geef ze een vergoeding om de natuur in stand te houden. Dat wilden de boeren ook zelf graag. Boeren houden er ook van dat hun land op deze manier goed beheerd kan worden. Onze natuur in Nederland moet altijd onderhouden worden. Denk maar eens aan onze rietlanden, die moet je regelmatig snijden, anders gaat het verruigen en verlanden waardoor de natuurlijke variëteit terug loopt.

Waar ziet u problemen ?
Een van de grote problemen waar we mee zitten is dat het kabinet heeft besloten dat er enorm bezuinigd moet worden op juist de beheergelden. Bezuinigen op aankopen vind ik niet zo’n punt. Dat mag best een tikkeltje langzamer, maar beheer dat is echt een probleem. Dat gooit het kabinet nu over de schutting naar de provincie. En de provincies moeten ook enorm gaan bezuinigen. Ik ben bang dat een groot deel naar de gemeenten wordt overgeheveld. En iedereen ziet hoe we nu als in onze gemeente zijn aan het bezuinigen. De vraag als dan je het niet goed beheert wat blijft er dan nog over ?
In mijn rol als burgemeester vind ik dat ik van mijn hart geen moordkuil mag maken en invloed uit moet oefenen. In je kamer blijven zitten helpt niet, je moet bewegen, je moet overal zijn. Ik kijk naar wat nuttig en niet nuttig is. Onlangs heb ik een project geopend. Het terugbrengen van heggen in de bollenstreek. Vroeger had je tussen alle percelen in de bollenstreek windbrekers. dat waren heggen. Op een gegeven moment zeiden de bollenkwekers heggen onderhouden dat is slecht, trekt ook nog grondwater weg, dat willen we niet, weg er mee. In plaats daarvan landbouw plastic, dat is de oplossing. Maar vreselijk natuurlijk voor het landschap, niet om aan te zien. Nu worden die heggen met Europees geld weer gerestaureerd. Dan denk ik dan wat een bureaucratie kan dat niet anders ? Hoeveel moeite en kosten moet er worden gemaakt alleen maar om een subsidie te krijgen. Dat kan toch allemaal heel anders. Ik denk dat je wanneer aan de bollenboeren voorstelt zouden we dat niet kunnen opknappen, laten we eens gaan kijken hoe gaan we dat doen ? Neem ook eens jullie verantwoordelijkheid, wat zouden jullie doen ? Zeggen jullie we gaan dat onderhouden en we willen daar een bepaalde vergoeding voor krijgen. Dan kun je in een rechtsreeks contact uitzoeken hoe je het landschap weer terugbrengt in zijn oude situatie. Je kunt dat ook combineren met publiekrechtelijke middelen. Die combinatie van stimuleren en beschermen in bestemmingsplannen daar ben ik als burgemeester voor.

Hoe kijkt u hier in het Alphense naar het Groene Hart ?
We zitten hier in een gebied waarvan ik denk hoe houden we het zo mooi ? Het mooie is dat als je door het landschap rijdt dat het allemaal vanzelfsprekend is wat je allemaal ziet en wat er allemaal gebeurt. Maar op het moment dat er iets verandert, dan pas gaan mensen beseffen wat gebeurde en waar is het gebleven ?
Ik ben voor het open houden van de ruimte. Ik ben voor geconcentreerd bouwen, tegelijkertijd vind ik dat je het actieve boeren moet houden. Het groene Hart zonder boeren, gaat niet.
Hier voel ik mij thuis. Wat mij boeit is die fantastische variëteit. Je rijdt langs de Vliet, je komt ineens in de ruimte, in het plassen gebied en de veenweiden. Je hebt hier ontpolderde gebieden, maar ook polders die nog niet ontveend zijn. Je ziet in de polder ook weer verschillende grondsoorten. Als er geboerd wordt zie je dat aan de verschillende grassen en gewassen die er groeien. Als je goed kijkt zie ook de hoogteverschillen. De molenviergang is ontstaan bij het bemalende hoogteverschillen in de polder van de ene molen naar de andere te kunnen overbruggen. Vanaf de golfbaan kun je dat heel mooi zien. De golfbaan zelf en het Zegerslootgebied is een heel een mooie plek geworden en biedt een fantastisch uitzicht op wat ik zo mooi vind.